कोरोनालाई ख्याल गर्दै दशैँमा यसरी मिलाऔँ सन्तुलित खानपान

दशैँ जस्तो चाडबाड त मनाउनै पर्छ हामीले । तर चाडबाड मनाउँदा कुनै परिकार प्रशस्त खाने र कुनै परिकार खाँदै नखाने गर्नुभएन । हामीले सकेसम्म सन्तुलित भोजन नै गर्नुपर्छ । त्यो भनेको कुनै न कुनै अन्नको समूह खानु पर्यो । दाल तथा गेडागुडी र माछा, मासुको समूह पनि मिलाउनु पर्यो । अनि फलफूल र सागपात अर्थात हरियो सागपात र तरकारीहरू पनि मिलाउनु पर्ने हुन्छ, सन्तुलित भोजन हुनका लागि ।

चाहे चाडबाड होस् या अरु बेला, यो कुरा हामीले बिर्सनु हुँदैन । हाम्रो पोषणको हिसाब गर्दा अन्नको समूह, दाल तथा गेडागुडीको समूह, माछा, मासु साथै दूध, दही अनि सागपात र फलफूल गरी चार समूह छन् । यी सबै चार समूह हाम्रो थालीमा जहिले पनि हुनुपर्छ ।

तर, दशैँ भन्ने बित्तिकै हाम्रो माछा, मासु प्रशस्त हुन्छ । कतैकतै सुक्खा चिउरा खाने चलन पनि छ । त्यसले गर्दा दाल तथा सागपात र फलफूलको मात्रा कम हुने धेरै सम्भावना छ । हामीले हाम्रो चाडबाडमा निश्चित रुपले यस्तो खाना खाने भनेर मनस्थिति बनाएका छौँ। तरकारी तथा फलफूल जसमा भिटामिन सी, भिटामिन ए तथा रोग विरुद्ध लड्ने जुन भिटामिन तथा खनिज तत्वहरु पाइन्छ, त्यो चिज खाने सम्भावना कम हुन्छ दशैँमा ।

हामीले माछा, मासु मात्र तागतिलो हो भन्ने एउटा स्वभावलाई कम गरेर दैनिक खाने तर कम मात्रामा खाने गर्नुपर्छ । अहिले हाम्रो धेरै किसिमका रोगहरु भएका कारण चिल्लो कम तथा नुन कम खाने गर्नुपर्छ । एउटै किसिमका मात्र खानेकुरा नखाएर सबै किसिमका खानेकुरा दैनिक खाने गर्नुपर्छ ।

पहिलो कुरा हाम्रो खाना सन्तुलित छ कि छैन अर्थात चारै समूहका खानेकुरा पर्यो कि परेन भनेर ध्यान दिनु पर्छ । कोभिड भइसकेको अवस्था हुनसक्छ । बिरामी भएर उठेको अवस्था हुनसक्छ यस्तोमा हामीले पटक पटक थोरै खाने बानी गर्नुपर्छ । चाडबाडमा झोलिलो खाने कम हुनसक्ने हुनाले झोलिलो कुरा खानुपर्छ ।

चाडबाडमा कोल्ड ड्रिङ्क तथा अन्य पेय पदार्थ खाने सम्भावना धेरै हुन्छ । त्यसलाई कम गर्ने, नखाने तथा फलफूल साथै दही, दूधमा जोड दिने गर्नुपर्छ । चिल्लो तथा नुन कम भएको माछा, मासुको सुपहरु बनाएर खाने मौका पनि हो यो दशैँ भनेको ।

कोभिडका बिरामीलाई ध्यानमा राख्दा पटक पटक थोरै थोरै गरेर खायो भने चाहिँ पोषणले छिटो हामीलाई तन्दुरुस्त हुन मद्दत गर्छ । यसमा धेरै आत्तिनु पर्ने कुरा छैन । आनन्द लिएर सबै कुरा खान सकिन्छ । तर, सन्तुलित भयो कि भएन यति कुरामा भने ध्यान दिनु पर्छ । एकै पटक धेरै नखाएर सबै कुरा मिलाएर थोरै पटक पटक आनन्द लिएर खाने गर्नुपर्छ ।

चाडबाड भनेको रमाइलो पनि हो । त्यसैले चिन्तामुक्त भएर आनन्दले खाने गर्नुपर्छ । अलिकति हल्का व्यायामहरु पनि गर्नुपर्छ । चाडबाड भनेर केवल बस्ने, तास खेल्ने, मासु मात्र बढी खाने बानीलाई भने हामीले बदल्नु पर्छ । बिरामी खाना जस्तो सादा खाने तर, सबै प्रकारका खाना खाने गर्नुपर्छ । त्यसले हामीलाई सबै प्रकारको तागत दिन्छ ।

हामीलाई के लाग्छ भने तागतिलो भनेको धेरै खानुपर्छ । तर, त्यसो होइन । अन्नको समूह जसमा दाल, भात, तरकारी, मकै गहुँ, कोदो, फापर मध्ये पनि केही खानु पर्यो । गेडागुडी, दाल एक कचौरा, अन्न पनि एक कचौरा खाने गर्नुपर्छ । यसमा दाल तथा तरकारीको मात्रा बढाउने गर्नुपर्छ ।

हामीकहाँ तरकारी एकदम कम खाने बानी छ । अझ सलाद तथा अचार खाने गर्नुपर्छ । तर, हामीकहाँ अचार भन्ने बित्तिकै धेरै पिरो हालेर कम खाने चलन छ । गोलभेँडाको अचार अलि कम पकाएर धेरै मात्रामा खाने गर्नुपर्छ । अझ त्यसमा धनियाँ हालेर खानु भिटामिनको लागि एकदमै राम्रो हो ।

हामी नेपालीको अचार खाने चलन छ त्यो एकदमै राम्रो हो । त्यस्तै सलादहरु बनाएर खाने बानी गर्नुपर्छ । त्यस्तै दूध तथा दही अनि मासु एक, दुई टुक्रा खाने गर्नुपर्छ । तर, धेरै खाने गर्नु हुँदैन ।

सम्बन्धित समाचार

Leave a Reply

टाइप गरेर स्पेस थिच्नुहोस् र नेपाली युनिकोडमा पाउनुहोस। (Press Ctrl+g to toggle between English and Nepali OR just Click on the letter). अंग्रेजीमा टाइप गर्न "अ" मा थिच्नुहोस्।

भर्खरै view all

पर्वतको राम्जामा एमालेको वडा कमिटी सर्वसम्मत चयन, उपसचिबमा २० बर्षिया गौतम

जलजलामा मोबाइल ‘एप्स’मार्फत कर तिर्न सकिने

पर्वतमा बन्यो बिश्वकै अग्लो ‘हाइड्रोलिक स्विङ’, छिट्टै सञ्चालनमा आउने

वागमती प्रदेश : मुख्यमन्त्रीसहित चार जनाले आज शपथ लिंदै, को–को बन्दै छन् मन्त्री ?

एमाले बागलुङ नगरको अध्यक्षमा परियार र बेनीको अध्यक्षमा जिसी , कुस्माको अधिबेशन आज