सानैमा बिबाह गरेका किशोरीहरु बालबिबाह रोक्ने अभियानमा भन्छन –‘हामीले दुःख पायौ तिमीहरुले दुःख पाउनुहुन्न’

15205825_943587999107767_1973930194_o
पर्वत /चित्रे गाविस–८ की रीतु सुनारले १४ वर्षको उमेरमै छिमेकी किशोरसँग बिवाह गरिन् । बिवाह गरेको केहि महिनापछिनै उनी गर्भवती भईन । उमेर नपुग्दै बिबाह भएकाले उनमा थुप्रैखालका स्वास्थ्य समस्याहरु देखिए । बच्चा पनि जन्मियो तर बच्चा जन्माउन निकै समस्या र आर्थिक बोझ समेत व्यहोर्नु प¥यो । अहिले उनको पहिलो सन्तान पाँच वर्षको भैसकेको छ भने लगत्तै दोस्रो सन्तान पनि जन्माईन दोस्रो सन्तान एक वर्षको काखमा छ ।
उनीमात्रै हैन सोही गाउँकी शिला सुनारको १५ वर्षको उमेरमा, शान्ति विकको १४ वर्षको कलिलो उमेरमा विवाह भयो । विवाह पश्चात व्यक्तिगत स्वास्थ्य समस्यासँगै परिवारमा पनि थुप्रै खालका समस्या आउन देखिए ।
सिङ्गो गाउँमै बालबबिाह गर्ने लहर बढ्दै जाँदा समाजमा बिकृति फैलिएको ठहर गर्दै पछिल्लो समय स्थानिय किशोरीहरु सक्रिय बनेका छन् । बाल बिवाह रोकी स्वच्छ र सवल समाज निर्माण गर्ने उद्धेशयले स्थानिय किशोरीहरु एकजुट भएर लागेका हुन् । १४ वर्षदेखि २४ वर्षसम्मको उमेर समुहका किशोरी तथा युवतीहरु मिलेर स्थापना गरेको भूमि युवा महिला समुहले गाउँमा विकृतिको रुपमा रहेको बालबिवाह न्यूनिकरण गर्न अहिले सचेतना फैलाउन थालेका छन् । 15216006_942956949170872_457012438_o
दलितको मात्र बस्ती रहेको वडा नं. ८ मा झण्डै दुई दर्जन घरपरिवार रहेका छन् । आर्थिक रुपमा विपन्न परिवारहरु शिक्षाको कमीका कारण बालबिबाह बढ्दै गएको र सामाजिक स्वास्थ्यमै प्रतिकुल असर देखिएपछि यो अभियानमा जुटेका समुहकी अध्यक्ष सन्तोषी विकले बताईन । उनले भनिन् विगत दुई वर्ष अघि सम्म गाउँमा बालबिवाह गर्ने किशोर किशोरीहरुको संख्या ह्वात्तै बढेको थियो तर अहिले पुर्ण रुपमा हटेको छ । बालबालिका, किशोर किशोरी र अभिभावकहरुसम्म सचेतना फैलाउन सफल भएपछि उक्त प्रचलन हटेर गएको उनले बताईन । गाउँका झण्डै दुई दर्जन भन्दा बढि दम्पत्तीहरुले बालबिवाह गरेको उनिहरुको अनुमान छ ।
अहिले उनिहरुको समुहमा १२ जना सदस्यहरु रहेका छन् । उनिहरु गाउँमा १४ वर्ष उमेर पुगेका किशोरीहरुलाई बालविवाह, घरेलु हिंसा लगायतकमा सचेतना फैलाउने, उनिहरुलाई आयआर्जनका क्रियाकलापमा सहभागि गराउने, विद्यालय बाहिर रहेकाहरुलाई विभिन्न श्रोतहरु जुटाएर विद्यालयसम्म पु¥याउने अभियान थालेका छन् । उनिहरुको अभियानमा प्लान इन्टरनेशनल नेपाल र इन्प्रेड नेपाल पर्वतले समेत हातेमालो गरेको छ । उनिहरुलाई आयआर्जनका क्रियाकलापका साथै किशोरी शिक्षा, विभिन्न सिपमुलक तालिम दिएर आत्मनिर्भर बनाई बालबिबाह रोक्ने अभियान थालिएको इन्प्रेड नेपालका कार्यक्रम संयोजक ऋषिराम पौडेलले बताए । उनले भने उक्त कार्यक्रम लागु भएपछि अहिले गाउँमा बाल बिबाह रोकिनुका साथै स्थानिय बालबालिका तथा अभिभावकहरुमा समेत चेतना अभिबृद्धि भएको छ । २० वर्ष पारी बिहेबारी भन्ने नारालाई गाउँमा लागु गर्न सफल भएको उनको अनुभव छ ।
स्थानिय जीवनज्योती प्राविका प्रद्यानाध्यापक तारानाथ पौडेलले दलित समुदायमा बिकृतीको रुपमा रहेको बालबिबाह पछिल्लो समयमा पुर्ण रुपमा हटेर गएको बताए । उनले बालबालिका शिक्षाको पहुँच सँगै चेतनाको स्तर बृद्धि भएका कारण बाल बिबाह जस्तो गैरकानूनी गतिविधि हुन छाडेको पनि बताए । 15182523_942956842504216_681400887_o
महिला समुहकी सचिब विनिता विक अहिले कक्षा १२ मा अध्ययनरत छिन् । उनि उक्त दलित समुदायमा सवैभन्दा धेरै पढ्नेमध्येकी एक हुन् । उनि भन्छिन् शिक्षाकै कमीका कारण आफ्नो गाउँमा बालबिवाह गर्ने प्रथा बढेको रहेछ अहिले भने हटेर गएको छ । समुहमा आवद्ध युवतीहरुले आफ्नो खाजा खर्च कटाएर मासिक बचत समेत गर्ने गरेका छन् । अहिले उनिहरुको समुहमा बचत १७ हजार रुपैया पुगिसकेको छ । उक्त रकम मासिक रुपमा सस्तो व्याजदरमा लगानी गर्ने र अन्य आयआर्जनका क्रियाकलापमा समेत खर्चिन थालेका छन् । गाउँमा युवती तथा किशोरीहरु एक जुट भएर अभियान थालेपछि अभिभावकहरु समेत सचेत हुन थालेको स्थानियले बताएका छन् ।
15216118_942956892504211_1262486713_o1

सम्बन्धित समाचार

Comments are closed

भर्खरै view all

पर्वतको कुस्मा नगरपालिकामा अनेरास्ववियुको संगठन विस्तार र सदस्यता वितरण अभियान

बैतडीमा जिप दुर्घटना : नवविवाहित दम्पतीसहित चार जनाको मृत्यु

एमालेको जनलहर देखेर काँग्रेस माओवादी अत्तालिएका छन् : योगेश भट्टराई

नेपालमा पनि ओमिक्रोन भेरियन्टको सङ्क्रमण पुष्टि

कांग्रेस गण्डकीमा पौडेल पक्षको बर्चस्व- सम्पूर्ण कार्यसमिति सदस्य( नामावली सहित)