अल्लोले धानेको पर्वतको उद्यम

img_0246

पर्वत/ वुझ्नेलाई श्रृखण्ड नबुझ्नेलाई खुर्पाको बिड भनेझै कुनै समय बनपाखामा कुहिएर जाने चाल्नेसिस्नो नामक अल्लो बनस्पती अहिले आम्दानीको गतिलो श्रोत बनेको छ ।
उत्तरी पर्वतका विभिन्न सामुदायिक बनमा पाईने अल्लो प्रशोधन गरेर कपडा उत्पादन हुन थालेपछि नेपालका अधिकांस जिल्लाका साथै विदेशी बजारमा जान थालेको छ । जापान र कोरिया तथा बेलायत लगायतका देशहरुमा निर्यात हुन थालेपछि अहिले यसको मुल्य समेत उल्लेख्य मात्रामा बढेको छ । झण्डै डेढ दशक पहिले सम्म वनपाखामा कुहिएर जाने अल्लोबाट बुनेका कपडा अहिले बहुमुल्य बनेका हु्न् । बार्षिक रुपमा लाखौ मुल्यको कपडा जापान, कोरिया र बेलायत पुग्ने गरेको छ ।
उत्तरी पर्वतका लेखफाँट, शालिजा, क्याङ, भुकताङ्ले, चित्रे आर्थर र भोक्सिङ्ग गाविसमा अल्लोको प्रसस्त उत्पादन हुँदै आएको छ । यद्यपि अहिलेसम्म शालिजा र क्याङ गाविसमा उत्पादित अल्लो मात्र प्रशोधन हुँदै आएको छ । ती दुई गाविसका महिलाहरुले ब्यबसायिक रुपमा अल्लो प्रशोधन गरी कपडा बुन्न थालेपछि उत्पादित कपडा युरोप र अमेरिकामा समेत लोकप्रिय बन्दै गएको छ । हम्पालको जंगलमा प्रशस्त मात्रामा पाइने अल्लो प्रशोधन गरेर पर्वतमा व्यावसायीक रुपमा अल्लोको कपडा उत्पादन गरिदै आएको छ ।
बिभिन्न संस्थाको पहलमा स्थानीय महिलाहरुलाई अल्लो प्रशोधन सम्वन्धी तालिम दिएपछि व्यावसायीक रुपमा यसको उत्पादन हुन थालेको हो । पछिल्लो समयमा जिल्ला भित्रिने आन्तरीक तथा बाह्य पर्यटकका लागि मुख्य उपहार समेत अल्लोका कपडा बनेका छन् । उत्पादीत कपडा धेरै मात्रामा बिदेशमा नै खपत हुने गरेको उद्यमीहरु बताउँछन । बिक्रीका लागि पर्वतको सदरमुकाम कुस्मा र पोखराको पर्यटकीय क्षेत्र लेकसाइडमा बिक्री केन्द्र संचालन गरेर विक्रिबितरण गरिदै आएको छ । कपडाबाट केही तयारी बस्तुहरु समेत बनाउने गरेका छन् । टोपी, सुट, इष्टकोट, झोला, पर्स जस्ता सामाग्रीहरु अहिले जिल्ला भित्रिनेहरुका लागि मुख्य उपहारका सामाग्री बनेका छन् ।
अल्लोबाट कपडा उत्पादनका लागि जिल्ला बिकास समिति, लघु उद्यमी संघ, सेवा नेपाल जस्ता विभिन्न संस्थाको सहयोगमा शालिजा, धाईरिङ्ग, पातीचौरमा सामुदायिक अल्लो प्रशोधन केन्द्र समेत संचालनमा रहेका छन् । सोही केन्द्र मार्फत महिलाहरुलाई व्यावसायीक रुपमा अगाडि बढाइएको छ ।
बिक्रि केन्द्र मार्फत काठमाण्डौमा समेत पठाउने गरिएको उद्यमी घममाया पुर्जाले जानाकारी दिईन् । अल्लो एक प्रकारको सिस्नो हो । यसको धागोबाट बुनेका कपडा स्वदेश र बिदेशमा पनि लोकप्रिय हुन थालेपछि धेरैले रोजगारी पाएको उनले बताईन् । अहिले जिल्लाभरमा ६० जना महिलाहरु अल्लो उद्यममा क्रियाशिल रहेका छन् । जंगलवाट अल्लो ल्याउने र प्रशोधन गर्नुका साथै त्यसवाट कपडा र अन्य तयारी बस्तु बनाउनका लागि उनिहरु क्रियाशिल रहेको अल्लो उद्यमी जसमाया पुनले बताईन ।
पर्वतमा बार्षिक १ हजार पाँच सय मिटर अल्लोको कपठा उत्पादन हुँदै आएको छ । अहिले प्रतिमिटर कपडालाई ६ सय रुपैया सम्म विक्रि हुँदै आएको सदरमुकाम कुश्मामा रहेको सौगात गृहकी संचालन समेत रहेकी उद्यमी जसमाया पुनले बताईन । थान कपडाको मुल्य सस्तो भएपनि यसवाट निर्मित कोट, स्टकोट, झोला, मनिपर्स लगायतका बस्तुहरुको मुल्य भने अन्य कपडा भन्दा दोब्बर÷तेब्बरसम्म पनि रहेको छ ।
व्यावसायीक रुपमा लागेका महिलाहरुले मासिक १० हजार रुपैया सम्म आम्दानी हुने गरेको बताउँछन् । वनमा कुहिएर जाने र गाई भैसीलाई दाम्लो अनि भारी बोक्न नाम्लो बनाउन मात्रै प्रयोगमा आएको अल्लोबाट उपभोग्य र गुणस्तरीय कपडा उत्पादन हुने भएपछि महिलाहरु आत्मनिर्भर बनेका छन् । अहिले उद्यमी महिलाहरु पनि आर्थिक रुपमा आत्मनिर्भर बन्दै गएका छन् ।
एक दशकसम्म ज्याला मजदुरी गरेर घरखर्च चलाउँदै आएका महिलाहरुले अहिले घरमै बसेर राम्रो रोजगारी पाएको पुनले बताईन् । स्वदेश र बिदेशमा समेत यसको माग अत्याधिक रहेकाले माग पु¥याउन समेत धौ धौ परिरहेको छ । यहाँका महिलाहरुलाई तालिमका लागि बोलाउने भएकाले बाजुरा, जुम्लामा समेत पुगेर सिप तालिम दिने गरेको उद्यमी पद्मा पुनले बताईन् ।
केही समय अघिसम्म हातले बुन्ने गरेपनि अहिले भने आधुनिक मेशीन समेत आइसकेको छ । कपडा गुणस्तरीय बनाउन सक्नुपर्छ, बजारको खाँचो नहुने उद्यमी घममाया पुर्जाको भनाई छ ।
अल्लो प्रशोधनका लागि जिल्ला स्थित जिल्ला बन कार्यालय र घरेलु तथा साना उद्योग विकास समिति र जिल्ला विकास समिति पर्वतले पनि सहयोग गर्दे आएका छन् । महिलाहरुले वर्षायाम सकिएपछि मंसिरदेखि माघ महिना सम्म बनबाट अल्लो काटेर ल्याउने गर्दछन् र त्यसलाई पकाउन, सुकाउने र धागो बनाइसकेपछि तयारी कपडा बनाउनका लागि उद्योगमा पु¥याउने गर्दछन् ।
जिल्ला लघु उद्यमी संघ पर्वतका अनुसार पर्याप्त लगानी र जनशक्तिको अभावमा जिल्लामा पाईन अल्लो प्रशोधन हुन सकिरहेको छैन । जिल्लाका ७ वटा गाविसमा प्रसस्त मात्रामा पाईने अल्लो पुर्ण रुपमा प्रशोधन गर्न सकेमा जिल्लाको प्रमुख आम्दानीको श्रोत बन्न सक्ने जिल्ला संघकी कार्यक्रम संयोजक सिता शर्माले बताईन । उनले अहिलेपनि अल्लो उद्यमीहरुलाई संस्थाले सहयोग गर्दै आएको जानकारी दिईन ।
अहिलेपनि आधुनिक मेशिन नहुँदा र तानमार्फत बुन्नुपर्ने समस्याका कारण पनि यसवाट उत्पादन कम भएको देखिएको छ । आधुनिक मेशिनहरु उपलव्ध हुन सक्यो भने दैनिक सयौ मिटर अल्लोका कपडा बुन्न सकिने उद्यमी जसमाया पुनले बताईन । जिल्ला वन कार्यालय पर्वतका निमित्त प्रमुख हरिशचन्द्र सापकोटाका अनुसार झण्डै एक दशक अघि एन्साव नामक संस्थाले जिल्लाको अल्लो सम्वन्धि अध्ययन गरेको र उक्त अध्ययन अनुसार जिल्लामा अल्लोको प्रवद्र्धन हुन सकेमा ठुलो फाईदा लिन सकिने बताए । जिल्ला वन कार्यालयले पनि जिल्लामा विभिन्न क्षेत्रमा पाईने अल्लोको प्रशोधन र निकासीका लागि सहयोग गर्दै आएको जानकारी दिए ।
पछिल्लो समय पर्वत उद्योग बाणिज्य संघले पनि अल्लोको उद्योग स्थापनाका लागि पहल थालेको छ । केहि दिन पछि जिल्लामा आएको उद्योग मन्त्री नविन्द्रराज जोशीसँग पर्वतमा अल्लोको उत्पादन प्रसस्त मात्रामा पाईने भएकाले जिल्लामै अल्लोको उद्योग स्थापना गर्नका लागि आवश्यक बजेटको व्यवस्था गरिदिन माग गरेको थियो । पर्वत उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष हरिओम शर्मा लामिछानेले पर्वतमा अल्लो र लप्सी उद्योग स्थापना गर्न मन्त्रीसँग माग गरेको र मन्त्रीले सम्भाव्यता अध्ययन गरेर बिस्तृत विवरण पेश गर्न भनेको लामिछानेले जानकारी दिए ।

सम्बन्धित समाचार

Comments are closed

भर्खरै view all

१७ दिनमै देखिइसक्यो देउवाको १७ महिनाको सङ्केत

भारतमा एकै दिन थपिए ४० हजार ७८४ जना कोरोना संक्रमित

फलेबास नगरपालिकाको केन्द्र बिबादमा सर्वोच्च अदालतको अन्तरिम आदेश खारेज , नगरपालिकाले झकलक चौरमा संरचना निर्माण गर्न बाटो खुल्यो

स्थानीय तहको अधिवेशन असोज ९ भित्र सक्न एमालेको निर्देशन

तुइन तार्ने कल्याणसिंह धामी भन्छन्, ‘जयसिंह भेलमा बगेपछि एसएसबीका सुरक्षाकर्मी भागे’